|
|
Mid-Fryslan in Beeld!
Verbazingwekkend, hoeveel dorpjes u in Mid-Fryslân vindt. Soms vormen slechts zes boerderijen het complete dorp. Ongeschonden en goed geconserveerd bieden ze een fraaie aanblik en nodigen ze de bezoeker uit voor een zoektocht naar cultureel erfgoed.
|
 |
|
Akkrum
|
|
De naam Akkrum komt men voor het eerst tegen in 1350, toen nog onder de naam Ackrom. De bevolking vond in die tijd een bestaan in veeteelt, visserij, handel en ambacht. Door de centrale ligging aan de rivier de Boarn en aan open vaarwater en de bereikbaarheid per weg en spoor, is Akkrum uitgegroeid tot een geliefd recreatiedorp. Akkrum is een levendig watersportdorp met uitstekende overnachtingsmogelijkheden, een breed winkelbestand, gezellige bars en restaurants en prachtige historische gebouwen. Akkrum ligt aan het begin van de Turfroute; een mooie start van een prachtige vaarroute. Kijk voor meer informatie op
www.akkrum.net
|
|
 |
|
Aldeboarn
|
Het dorp Aldeboarn is gelegen aan weerszijden van de rivier de Boarn en kent een rijke historie. Al in 753 werd het dorp samen met Dokkum als enige plaats in Fryslân genoemd in de reisbeschrijving van Bonifatius. De inwoners van Aldeboarn worden ook wel Tuorkemjitters (torenmeters) genoemd.
Op ongeveer 6 kilometer van Aldeboarn ligt het natuurgebied De Deelen, ontstaan door turfwinning aan het begin van de 20e eeuw. Doordat de waterpartijen (petgaten) en landtongen ( stripen) zijn blijven liggen, heeft de natuur zich prachtig kunnen ontwikkelen. De Deelen is goed bereikbaar per auto, boot en fiets en er zijn enkele wandelroutes uitgezet in het gebied.
|
|
 |
|
De Lege Geaën
|
|
Ten westen van Grou ligt een groene oase van rust en ruimte. Verspreid in het gebied ligt een aantal kleine dorpjes, die ieder hun eigen verhaal vertellen. Een deel van het gebied wordt aangeduid met de naam Lege Geaën, wat lage stukken land betekent. Poppenwier, Tersoal en Sibrandabuorren zijn drie dorpen in dit gebied, waarvan Sibrandabuorren is het grootst met 400 inwoners. Blikvanger in dit dorp is de prachtige brug over de Sibrandabuorsterfeart, die in de 19e eeuw de bereikbaarheid over de weg aanmerkelijk vergrootte. Ook het terpdorp Poppenwier kent een rijke historie, hoewel slechts de hervormde kerk daar nog een overblijfsel van is. In de late middeleeuwen gaf het nonnenklooster Engwerd onderdak aan de grauwe begijnen.
|
|
 |
|
Eagum, Friens, Idaerd
|
De dorpjes Eagum, Friens en Idaerd behoren tot de kleinste in Mid-Fryslân. Eagum lijkt met zo’n 25 inwoners, verdeeld over 6 boerderijen, niet meer dan een stipje op de kaart. Echter, naast de zadeldaktoren van de kerk staat op een steentje het volgende vers geschreven: ‘Eagum leit mids yn’e wrâld, trije trêden fan de toer, dêr is it middelpuntsje, en dy’t it net leauwe wol, kin it neitrêdsje’ (Eagum is hetmiddelpunt van de wereld, namelijk op drie stappen van de toren en wie het niet gelooft, meet het maar na).
Ook in het dorpje Idaerd treft u een kerk aan met een voor de streek en provincie typische zadeldaktoren. De toren is uit de 16e eeuw, de kerk zelf is echter van latere datum, nl. 1774. Evenals buurdorp Jirnsum, lag ook Friens vroeger aan de Middelzee en was gebouwd op een hoge terp.
|
|
 |
|
Grou
|
Wie het watersportdorp Grou nadert, ziet meteen de opvallende zadeldaktoren van de Sint Piterkerk en het Aquaverium, deze permanente watersporttentoonstelling trekt jaarlijks vele bezoekers. De straten rondom de kerk, die op een terp is gebouwd, geven een goed beeld van hoe Grou er vroeger heeft uitgezien. Dat Grou de bakermat van de Friese cultuur wordt genoemd, is met name te danken aan de Halbertsma’s. De in Grou geboren en getogen gebroeders Halbertsma (Joost, Eeltsje en Tsjalling) hebben in de 18e en 19e eeuw veel betekend voor de verheffing van de Friese taal (‘Rimen en Teltsjes’). De tekst van het Fries volkslied is bijvoorbeeld van de hand van dokter Eeltsje (1797-1858). Een typisch stukje Grouster geschiedenis is het Sint Piterfeest. In plaats van Sint Nicolaas komt hier ieder jaar op de zaterdag voor 21 februari Sint Piter aan.
Tegenwoordig is Grou een druk bezochte watersport plaats met uitstekende overnachtingsmogelijkheden, een unieke ligging aan het Pikmeer, een gezellig centrum met veel winkels, café’s en restaurants. Ieder jaar in juli is Grou in het nieuws vanwege de start van het skûtsjesilen.
|
|
 |
|
Jirnsum
|
Op grote afstand herkenbaar door de grootste FM-zender in Nederland. Een dorp met ongeveer 1345 inwoners, gelegen in het midden van Fryslân, aan de rivier de Boarn. Het is een heel oud dorp, plaatsen waarvan de naam eindigt op "werd" of "sum" (=heem) zijn ontstaan in de 7e of 8e eeuw. Jirnsum betekent waarschijnlijk Earn-heem of Earn-um, het rondgebied van iemand met de naam Earn. Naast de kern van het dorp heeft Jirnsum een prachtig buitengebied dat in het zuiden wordt begrensd door het Prinses Margrietkanaal; in het oosten door de Boarn en in het noorden door de Moezel. Na een ingrijpende dorpsrenovatie is het oude hart van Jirnsum veranderd in één van de mooiste voorbeelden van een lintdorp in de provincie Fryslân.
|
|
 |
|
Raerd, Reduzum, Dearsum
|
Naast de dorpen in de Lege Geaën treft u in Mid-Fryslân nog meer kleine dorpjes aan. Het dorpje Dearsum is na de schaatsoverwinningen van Ids Postma bijna wereldberoemd, terwijl het slechts 150 inwoners heeft. Links van de enige en ook nog doodlopende weg staat een breed eind-negentiende eeuwse woning, waar de Friese dichter Douwe Kalma zijn jeugd heeft doorgebracht. Ook de 12e eeuwse kerk bevindt zich midden in het dorpje. Het dorp Raerd, hoofdplaats van de voormalige gemeente Raerderhim, is een typisch terpdorp waar de kerk op het hoogste punt van de terp is gebouwd. Ten noorden van Raerd bevindt zich in het Raerder Bosk de stinzenpoort uit 1603 van de voormalige Jongemastate. Enkele kilometers buiten Raerd, op weg naar Reduzum, passeert u de Blauwe Tent. Dit wegrestaurant herinnert aan de periode rond 1906, toen ds. Boers als predikant hartstochtelijk streed voor verheffing van de arbeidersklasse en voor de geheelonthouding.
Hierna komt u, bij de Trije Romers, Reduzum binnen. Aan de rechterkant van de weg stond in de vorige eeuw het bekende Grand Hotel ‘De Trije Romers’, waar in 1879 het Fries Rundvee Stamboek en het Fries Paarden Stamboek zijn opgericht; een kunstwerk met tekstplaten herinnert nu nog aan deze historische momenten.
|
|
 |
|
Terherne
|
In het Friese watersportdorp Terherne komt de wereld van de bekende jeugdboekenserie de Kameleon tot leven. Op diverse manieren wordt uiting gegeven aan de belevingswereld van Hielke en Sietse Klinkhamer, veldwachter Zwart en Gerben Zonderland. Een heel bijzonder onderdeel is het eiland van Gerben. Bezoekers kunnen hierheen varen in de praam en beleven met hem spannende avonturen. Gerben laat je polsstokspringen, waterhijsen, vlotten bouwen en moeraswandelen. Terherne is omringd door water. Het is daarom niet vreemd dat het dorp is uitgegroeid tot een watersportdorp met internationale bekendheid. Jachthavens, zomerhuisjes, overnachtingsmogelijkheden, ideale surfvoorzieningen, vele visstekjes en strand… u vindt het allemaal in Terherne.
|
|
 |
|
Wergea
|
Eeuwenlang is de Wargastervaart de kortste verbinding geweest tussen noord en zuid Friesland. Eertijds werd de route intensief bevaren door de beroepsscheepvaart, een soort kleine handelsvaart. De schepen werden voortbewogen door wind-en/of mankracht. De lading bestond vooral uit aardappelen en graan vanuit het noorden naar het zuiden en in omgekeerde richting werd vooral de brandstof turf vervoerd.
Wergea ligt heel centraal op de vaarroute. Veel schippers gingen er voor de wal om er inkopen te doen voor hun grote gezinnen. Al gauw breidde de bevolking van Wergea zich uit. Oliemolens verrezen, slagers, bakkers, schaatsmakers en vele anderen probeerden een graantje van de welvaart mee te pikken. Daarnaast was er veel nijverheid aan huis. Winkeltjes voor touw, drank, petroleum, lijnkoeken, teer enz. Soms waren er wel twee zaakjes in één huis. De vaart ligt er nog steeds. Maar nu wordt het water druk bevaren
|
|
Warstiens
|
|
Op de terp bevindt zich een kerk waarvan de toren aan de oostzijde is gebouwd. Zeer ongebruikelijk als men bedenkt dat deze gewoonlijk aan de westzijde is gesitueerd. De Middeleeuwse klok uit 1252 bevindt zich in het Nationaal Beiaard Museum te Asten.
|
|
 |
|
| |
|
|
